Za tydzień szkoła. Być może w Twojej głowie już powstaje lista. Zeszyty. Bloki. Flamastry. Piórnik. Worek na WF. Buty sportowe.Trzeba sprawdzić, czego brakuje. Pojechać do sklepu. Wybrać. Kupić. Przygotować.
Jak co roku.
A co, jeśli właśnie tegoroczna wyprawka stanie się dla Twojego dziecka czymś znacznie większym niż torbą pełną szkolnych przyborów? Co, jeśli stanie się doświadczeniem samodzielności?
I jeszcze ważniejsze:
A może część z tych rzeczy jest moim wyobrażeniem o tym, jak powinien wyglądać początek roku szkolnego? Może sama pamiętam siebie, radość z nowych zeszytów, piórnika czy kredek. Może w moim dzieciństwie czegoś brakowało i dziś bardzo chcę, żeby mojemu dziecku nie zabrakło niczego. Może chcę dać mu to, czego sama nie dostałam. A może zwyczajnie jestem przekonana, że ja wiem lepiej, co będzie dla niego dobre.
Nie chodzi o to, żeby siebie za to oceniać.
Co, jeśli dla Ciebie stanie się doświadczeniem oddawania kontroli?
„Przecież pozwalam mu robić samemu”
To zdanie słyszę od rodziców bardzo często. „Sam sprząta pokój.” „Sama przygotowuje sobie śniadanie.” „Sam wybiera ubrania.” „Pozwalam jej decydować.”
Ale samodzielność zaczyna się nie tylko wtedy, kiedy dziecko samo coś robi. Prawdziwy sprawdzian przychodzi chwilę później.
Kiedy robi to INACZEJ, niż zrobiłabyś Ty.
I nagle okazuje się, że patrzenie na samodzielność dziecka bywa znacznie trudniejsze niż mówienie o niej. Bo Ty wybrałabyś inny zeszyt. Kupiłabyś porządniejsze flamastry. Wymieniłabyś zeszłoroczny worek. Buty sportowe? Nowy rok szkolny, więc może jednak nowe.
A dziecko patrzy i mówi:
„Mamo, ten worek jest jeszcze dobry.”
I właśnie wtedy zaczyna się nie jego lekcja.
Twoja.
Czy to na pewno dziecko potrzebuje wszystkiego nowego?
Nowy rok szkolny często uruchamia w rodzicu potrzebę przygotowania dziecka najlepiej, jak potrafi. Chcemy, żeby niczego mu nie zabrakło. Żeby miało wszystko, czego potrzebuje. Żeby zaczęło nowy etap przygotowane. To przecież troska. Ale warto zatrzymać się na chwilę, nawet trzeba, i zapytać:
Czy wszystko, co chcę kupić dziecku, jest jego potrzebą?
Chodzi o to, żeby to ZAUWAŻYĆ.
Samodzielność dziecka dotyka również naszego lęku
Łatwo powiedzieć: „Chcę wychować samodzielne dziecko.”
Znacznie trudniej patrzeć, jak ono podejmuje decyzję, której sami byśmy nie podjęli. Bo kiedy oddajesz dziecku prawdziwy wybór, tracisz pewność, że wszystko wydarzy się tak, jak zaplanowałaś. Dziecko może wybrać źle. Może przepłacić. Może po tygodniu stwierdzić, że wymarzony piórnik wcale nie był taki fantastyczny. Może kiedyś powiedzieć:
„Miałeś rację, tato.”
I właśnie tego również potrzebuje. Nie dlatego, że mamy pozwalać dzieciom na decyzje zagrażające ich bezpieczeństwu.
Ale dlatego, że małe, bezpieczne konsekwencje własnych wyborów przygotowują do tych znacznie większych, które kiedyś będą podejmować bez nas.
Nie nauczymy dziecka decydować, podejmując wszystkie decyzje za nie. Nie nauczymy odpowiedzialności, zabierając konsekwencje. Nie zbudujemy zaufania do siebie, jeśli za każdym razem, gdy dziecko wybiera inaczej, usłyszy:
„Ja na Twoim miejscu…”
„Możesz wybrać sam. Tylko…”
I tutaj pojawia się jedna z najbardziej podstępnych pułapek rodzicielskiej samodzielności. Mówimy:
„Wybierz sam.”
A chwilę później: „Nie ten.” „Tamten jest lepszy.” „Po co Ci taki drogi?” „Weź ten, zobacz, jaki ładny.” „Nie będziesz przecież chodził ze starym.”
I dziecko rzeczywiście dokonuje wyboru.
Naszego.
Tylko własnymi rękami.
💎 „Możesz wybrać samodzielnie, pod warunkiem, że wybierzesz tak, jak ja” — nie jest samodzielnością.
Samodzielność oznacza, że w ustalonych, bezpiecznych ramach dziecko może dokonać własnego wyboru. Także innego niż Twój.
I właśnie wtedy pojawia się PRRR
Wyobraź sobie. Jesteście w sklepie. Dziecko dostało określony budżet na wyprawkę. Samodzielnie wcześniej sprawdziło, co już ma, przygotowało listę i teraz wybiera.
Bierze tańsze zeszyty, bo chce kupić droższy piórnik.
Ty patrzysz na te zeszyty. W głowie już masz: „Ja wzięłabym…”
I właśnie tutaj:
PRRR.
Nie po to, żeby stłumić swoją reakcję. Po to, żeby ją zobaczyć.
ZAUWAŻ.
Mam ogromną ochotę powiedzieć mu, co powinien wybrać.
ZROZUM.
Dlaczego? Bo chcę mu pomóc? Bo boję się, że wybierze źle? Bo zależy mi, żeby wszystko było porządne? Bo trudno mi patrzeć, kiedy robi coś inaczej niż ja? A może po prostu przez lata to ja podejmowałam te decyzje i oddanie ich dziecku jest dla mnie czymś nowym?
ZAAKCEPTUJ.
Tak. Trudno mi nie ingerować. To naturalne, że kiedy przez lata prowadziłam dziecko za rękę, nie puszczę jej bez żadnych emocji tylko dlatego, że przeczytałam tekst o samodzielności.
I dopiero teraz:
ZASTOSUJ.
Nie muszę przestać odczuwać potrzeby kontroli, żeby zdecydować, że tym razem za nią nie pójdę.
Mogę pomyśleć:
„To jego budżet. Jego wybór. Jego doświadczenie. Ja jestem obok.”
Samodzielności dziecka uczą się… dwoje
Dziecko uczy się:
wybierać,
decydować,
rezygnować,
ustalać priorytety,
ponosić konsekwencje,
ufać sobie.
A rodzic?
Rodzic uczy się:
ufać dziecku,
nie poprawiać każdego wyboru,
nie ratować przed każdą pomyłką,
oddawać kontrolę,
towarzyszyć zamiast prowadzić za rękę.
💎 Samodzielności dziecka uczą się dwoje.
Bo czasem dziecko jest już gotowe na kolejny krok.
To rodzic musi być gotowy, żeby pozwolić mu go zrobić.
Wyprawka jest tylko początkiem.
Dziś chodzi o piórnik. Za kilka lat będzie chodziło o szkołę. Potem o kierunek studiów albo decyzję, że studiów nie będzie. O pracę. Przyjaciół. Partnera. Miejsce do życia. I nie chcemy przecież, żeby dwudziestokilkuletni człowiek przyszedł do mamy i zapytał:
„Powiedz mi, co mam zrobić.”
Chcemy, żeby potrafił zatrzymać się i zapytać:
„Czego JA chcę? Co jest dla mnie ważne? Jakie będą konsekwencje? Czy jestem gotowy je przyjąć?”
Ale tego nie nauczy się w dniu osiemnastych urodzin. Uczy się tego właśnie teraz. Przy zeszycie. Przy piórniku. Przy 350 zł.
Przy Twoim:
„Ty decydujesz. Ufam Ci.”
I Twoim niewypowiedzianym:
PRRR...
Bo być może największym prezentem, jaki możesz dać dziecku przed tym rokiem szkolnym, wcale nie będzie nowa wyprawka.
Będzie nim kawałek przestrzeni, w której może powiedzieć:
**„JA WYBRAŁEM.
JA ZDECYDOWAŁEM.
JA TO ZROBIŁEM.”**
A Ty być może wrócisz do domu z własnym odkryciem:
**„Moje dziecko potrafiło.
To ja musiałam mu wreszcie pozwolić.”**
💎 Nie ma odpowiedzialności bez samodzielności.
A jeśli chcesz spróbować już teraz — zacznij od tegorocznej wyprawki. Ustalcie budżet. Pozwól dziecku sprawdzić, czego naprawdę potrzebuje. Niech zrobi listę i podejmie decyzje.
A Ty obserwuj nie tylko jego.
Obserwuj siebie.
Co pojawia się w Tobie, kiedy Twoje dziecko wybiera inaczej niż Ty?
Bo być może właśnie tam znajduje się Twój kolejny krok.
A co, jeśli możesz inaczej? ❤️🌿💎
Dodaj komentarz
Komentarze